İstenmeyen bir kazanın ardından aracınız en iyi yetkili servislerde, orijinal parçalarla tamir edilse dahi, "hasar kaydı" nedeniyle piyasa değeri düşebilir. İkinci el piyasasında oluşan bu fiyat farkına araç değer kaybı denir. Bu kayıp sadece kağıt üzerinde bir veri değil, aracınızı satmak istediğinizde cebinizden çıkacak reel bir ekonomik zarardır.
İşte kaza sonrası haklarınızı korumanız için araç değer kaybı sürecine dair bilmeniz gereken stratejik detaylar:
Araç Değer Kaybı Nedir?
Araç değer kaybı; bir aracın kaza yapmadan önceki piyasa rayiç değeri ile kaza yapıp onarıldıktan sonraki piyasa rayiç değeri arasındaki farktır. Profesyonel onarım, aracın teknik işlevselliğini geri getirse de, tramer kayıtları ve değişen parçalar alıcı nezdinde aracın değerini düşürür.
Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Değer kaybı hesaplaması yapılırken birçok değişken bir arada değerlendirilir. Standart bir formülün ötesinde, şu kriterler belirleyicidir:
Aracın Kilometresi: Yüksek kilometreli araçlarda değer kaybı oranı genellikle daha düşüktür.
Marka ve Model Yaşı: Aracın piyasadaki güncelliği ve popülaritesi.
Hasarın Bölgesi: Şasi, podye veya direkler gibi ana iskelet parçalarındaki onarımlar, plastik tampon değişimlerine göre çok daha yüksek değer kaybına neden olur.
İkinci El Piyasası: Benzer kondisyondaki hasarsız araçların güncel satış fiyatları.
Hukuki ve teknik süreçlerde kullanılan temel mantık şu şekilde ifade edilebilir:
Değer Kaybı = (Kaza Öncesi Piyasa Değeri) - (Kaza Sonrası Piyasa Değeri)
Tazminat Talebi İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?
Her kaza sonrası değer kaybı talep etmek mümkün değildir. Mevzuata göre temel şartlar şunlardır:
Kusur Durumu: Kazada %100 kusurlu olmamanız gerekir. Tazminat, kusurunuz olmayan oranda karşı tarafın sigortasından tahsil edilir.
Zamanaşımı: Kaza tarihinden itibaren genellikle 2 yıl içinde başvuru yapılmalıdır.
Hasarın Niteliği: Mini onarım kapsamında kalan basit işlemler veya plastik aksam (tampon, ayna vb.) değişimleri çoğu zaman kapsam dışı kalabilir (Yargıtay ve Sigorta Tahkim kararlarına göre değişkenlik gösterebilir).
Parça Değişimi: İlgili bölgenin daha önceden başka bir kaza nedeniyle onarılmamış veya değişmemiş olması şarttır.
Araç Değer Kaybını Kim Öder?
Değer kaybı tazminatı, kazada kusurlu olan tarafın Zorunlu Mali Sorumululuk Sigortası (Trafik Sigortası) tarafından karşılanır. Eğer karşı tarafın sigortası yoksa veya limiti yetmiyorsa, bakiye zarar kusurlu araç sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kendi kusurunuzla gerçekleşen kazalarda, kasko poliçenizde özel bir "değer kaybı teminatı" maddesi yoksa, genellikle kendi sigortanızdan bu tazminatı alamazsınız.
Önemli Not: Hasar dosyanızın takibi ve ekspertiz raporlarının doğruluğu, alacağınız tazminat miktarını doğrudan etkiler. Bu süreçte profesyonel danışmanlık almak hak kaybını önler.